Modern imparatorlukların kendi içinde yaşadığı sorunların dünyaya yansıması savaş , çatışma ve göçler. Bunların sonucu kaçınılmaz gözyaşı. İzolasyonist eğilimlerle irrendatist eğilimlerin birlikte ortaya çıkması bir paradoks değil. Birbirini tetikleyen ve tamamlayan politikalar .Bir bölgeden çekilirken başka bir bölgede yayılma arzusu.
İzolasyonizm kavramı siyasi literatürde genellikle ABD ‘nin içe kapanmasını ifade eder. İrredantizm ise imparatorlukların geçmişte hüküm sürdüğü ancak kontrolünden çıkmış yerlerde tekrar kontrolü sağlamaya dair eğilim ve politikalarını ifade eder.
Trump ile birlikte ABD içinde her iki eğilimin ortaya çıkması tesadüf değil. ABD uzun süreden beri Ortadoğu’dan çekilmeyi düşünürken anakıtasında irredantist eğilimler içine girdi. Gazze planına bakılırsa Ortadoğu’dan çekilmesi de bir hayli zor görünüyor.
Trump’ın Kanada, Panama ve Grönland arzularından bahsediyoruz. Dünya gerçekten bizi kıskanıyor olabilir. Trump’ın Esad’ın devrilmesi vesilesiyle Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yönelik övgüleri şaka değil. İrredantizm kavramı ilk olarak Türkiye’nin Suriye politikası nedeniyle akademisyen Ahmet İnsel tarafından gündeme getirildi.
Trump Gazzelileri Mısır ve Ürdün’e yerleştirdikten sonra kentin inşası ve güvenliğini devralacak şekilde sorunu çözmeye çalışıyor. İzolasyonist poitikalarla çelişki gibi görünse de İsrail her zaman ABD için müstesna. Bunun için İsrail ile birlikte BM İnsan Hakları Konsey’inden dahi ayrıldılar.
İsrail planı olumlu karşılamakla kalmadı hukuk literatüründe yeni bir hak ve özgürlük ihdas etti. Göç etme özgürlüğü. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar X hesabından konuya dair açıklama yaparak planı destekledikleri Filistinlilerin ”göç etme özgürlüğünün ” tanınacağını ve göçü kolaylaştıracaklarını ifade etti.
Mevcut önerinin İsrail’i durdurma yada yatıştırmaya matuf olduğu açık. Gazze’ de ateşkesin yürümeyeceğine dair ortak kaygılar var. Trump Gazze için Ortadoğu’nun Riviera’ sı yapacağız demektedir Eski Başbakan Ahmet Davutoğlu da Sur’u yıkarken Toleda yapacağız demişti. Dünyanın bizi kıskanması için ikinci neden. Davutoğlu’ndan henüz konuya dair bir açıklama gelmedi.
Mesele hep barbarların medenileştirilmesi. Trump ‘ın planı daha önce uyguladıkları başarılı da olmuş bir plandan mülhem. ABD Başkanı Andrew Jackson yerlilerle uzun süren savaştan sonra beş kabileyle anlaşarak onları yer değişikliğine razı etmişti. Razı olmayanları da zorla yerinden etmişti. Çerokiler bu zorunlu göçe ”gözyaşı yolu ” adını verdiler.
Sürgün yolunda binlerce yerli hayatını kaybetti. Günün sonunda bu yerliler Amerikan sistemine uyum sağlayarak entegre oldular ancak yolda döktükleri gözyaşını unutmadılar. Sürgün yolunda hayatını kaybeden Çerokiler anısına New Echota’da ” Gözyaşı Yolu ” anıtı dikildi.
Her gün yeni bir politika yeni bir eğilimle uyanıyoruz. Her gün yeni bir yol projesi ilan ediliyor. İpek yolu , kalkınma yolu, ulaşım yolu, ticaret yolu ve enerji yolu. Eğilimler politikalar yollar değişir ” gzyaşı yolu ” değişmez.
.