Bilmiyoruz şu feleğin katırlarda nesi var ? Gençler de olabilir. Gençler uyuşturucudan sonra ”money mules” tuzağında. Money mules uluslararası hukuk ,finans ve güvenlik literatürüne ait İngilizce tabir. Türkçe literatüre ‘para katırları” olarak geçti.
Para katırları; kara paranın aklanması , bilişim dolandırıcılığı benzeri suçlarda kullanılan banka hesap sahipleri. Genellikle paraya ihtiyacı olan gençler bu tuzağa düşürülüyor. Europol tuzağa düşen bu gençleri mağdur olarak vasıflandırmaktadır.
Sistemden ve başına geleceklerden bihaber gençler düşük bedeller karşılığında telefonla banka hesabı açmakta açtıkları bu hesabın kontrolünü tanımadıkları kişilere vermektedir. Gençlerin hesap açma karşılığında aldıkları bedeller ancak birlikte yiyecekleri yemek ücretini karşılayabilmekte.
Üçüncü kişilerin kontrolüne geçen hesaplar belirli bir süre kullanıldıktan sonra günün sonunda hesap sahibi gençlerin karşısına sayısız soruşturma ve kovuşturma dosyası ile dudak uçuklatan hapis ve para cezaları çıkmaktadır.
Money mules uluslararası finans sistemindeki açıklar , bankaların gerekli önemleri almaması ve gençlerin deneyimsizliğinden kaynaklanmaktadır. Ülkede yaşanan ekonomik sorunlar gençlerin kolaylıkla tuzağa düşmesine yol açmaktadır.
Konuya dair yapılan yargılamalar tesis edilen cezalar bir çok açıdan hukuka aykırı düşmektedir. Adalet Bakanlığı 2025 yılı istatistiklerine göre money mules başta olmak üzere dolandırıcılık dosya sayısı uyuşturucu dosyalarını geçmiş durumda.
Sorun esasında yargı yolunda mevcut norm ve ilkelerle de çözülebilir. Ancak bu durum yasal düzenleme ve başkaca önlem zaruretini ortadan kaldırmamaktadır. Konu bütün yönleriyle ivedilikle ele alınmalı ve yasal düzenleme yapılmalıdır. Aksi takdirde gençler bir yemek parasına soykırım suçunu aşan cezalarla karşı karşıya kalmaya devam edecek.
Uygulamada dosyalar ayrı ayrı birbirinden kopuk ele alınmakta ve hesap sahipleri gençler asli fail olarak tek tek cezalandırılmaktadır. Oysa money mules sorununda maddi gerçeğin ortaya çıkması adil bir yargılama ve ölçülü bir ceza için hesaba dair bütün dosyaların birleştirilmesi gerekmektedir.
Yasal düzenlemeye kadar en azından yardım etme hükümleri nazara alınmalıdır. Nihai çözüm hesap açma ile dolanlı işlemler arasındaki maddi bağ kopuk hale geldiğinden hesap açmaktan ibaret fiilin olay örgüsünden ayrı ele alınması ve tek bir yaptırıma gidilmesi.