ABD’nin Suriye’den çekilmesi konusu Ortadoğu’dan çekilme başlığıyla birlikte uzun süreden beri tartışılan konu. Bu yüzden sorunun yanıtı salt güncel gelişmeler değil bu genel politikalarla da bağlantılı. Trump’ın seçilmesi bu tartışmaya ivme kazandırdı. Trump iktidarının genel politikaları uyarınca çekilme eğilimleri bulunmaktaysa da sahadaki sorunlar kısa vadede bunu olanaklı kılmıyor.
ABD , Suriye dosyasında işin başında geriden liderlik yapıyordu. Ancak sahadaki müttefikleriyle yaşadıkları görüş ayrılıkları, Daiş’in Suriye sahasınının önemli kısmını ele geçirmesi sair nedenlerle sahaya doğrudan müdahale etmek zorunda kaldı. Kürtlerle işbirliği bu konjoktürde ortaya çıktı ve gelişti. ABD’nin bu ilişkinin gelişmesi nedeniyle bölgedeki askeri varlığı ve kapasitesi bilinmektedir.
Esad sonrası vaziyet kurt kuzu ve ot bilmecesine dönüşmüş durumda. Bu üçlüyü birbirine zarar vermeden tekne ile nehrin diğer yakasına geçirebilirse olabilir. Bilmecenin çözümü biraz ustalık biraz da zaman gerektiriyor. Dalgaların hakimi için kolay bilmece sanılabilir ancak denizler geçip nehirde boğulmak ta var. ABD bu bilmeceyi çözmesi yetmeyebilir. Günün sonunda yerine hakem de ikame etmesi gerekebilir.
Önce kuzu tekneye alınır karşıya geçirilir orada bırakılır. Dönüşte kurt tekneye alınır , kurt kuzunun bulunduğu yakaya bırakılır kuzu ile dönülür. Kuzu eski yerine bırakılır ot kurdun bulunduğu yakaya götürülür kurdun yanına bırakılır. Boş tekneyle dönülerek kuzu alınır üçlü karşı yakada bir araya getirilerek bilmece çözülür.
Suriye’de kurtlar kuzular ve otlar malum. Türkiye, İran, Körfez, İsrail, Suriye nin dahil olduğu bölgenin tamamını ilgilendiren sorunlar yumağı. Rusya da halen denklemden çıkmış değil. Bilmeceden daha zor olduğu kesin. Türkiye’nin Kürtlerle olan sorunlarının çözülmesi gerekiyor. Suriye’de ABD ve İsrail politikalarına uygun bir geçiş sağlanması gerekiyor.
Günün sonunda kuzuların kurtların ve otların geçtiği yakanın İran’ın karşıyakası olması gerektiğini belirtmeye gerek yok. Esad sonrası fırsatlar kadar riskler de artmış durumda. Hatta zorluklar daha da büyüdü denilebilir. Bir çok konuya belirsizlik hakim. ABD Başkanı Donald Trump’ın bizzat ve diğer kabine üyelerinin açıklamaları kısa vadede çekilmenin olamayacağını gösteriyor .
ABD genel politikalarıyla uyumlu bir denge sağladıktan sonra hakem tayin ederek çekilebilir. Rusya’nın artık ABD ile birlikte Suriye’de hakem olma kabiliyeti kalmadı. Avrupalı güçler pekala hakem olarak ikame olabilir. Kuzular kurtlar ve otlar birbirine bakıp duruyor. Ot beklemekten , kurtlar ve kuzular açlıktan telef olabilir.