ABD ‘nin son anda dahil olduğu İsrail ile İran arasında on iki gün süren savaştan sonra yeni dalga saldırılar başladı. Epic Fury Operation Türkçesi Destansı Öfke operasyonu. İsrail cephesinden ise savaşa ”Aslan Kükremesi ” adı verilmektedir. Savaşın bilançosu ve seyri ortada. Karşılıklı saldırılar ve misillemeler nefes kesiyor.
On iki gün savaşında İsrail ön plana çıkmıştı. Buna mukabil bir kaç gündür devam eden savaşta ABD daha fazla önde görülmektedir. Savaşın ABD komutasında geliştiğini söylemek hatalı değil. ABD nin savaşa dahil olmasını salt ” Epstein dosyasıyla ” açıklamak oldukça eksik bir değerlendirme olur.
ABD ile İsrail hedeflerinin önemli oranda örtüşmesi savaşın en önemli nedeni. ABD’nin İran’a öfkesi sır değil. İsrail’in beklentileri de öyle. 1979 yılından beri bu öfke hiç dinmedi. Bu bağlamda mazisi elli yıla varan bir hesaplaşma izlediğimiz.
ABD ‘nin savaşa komuta etmesi belki de daha büyük felaketlerin önünü alıyor olabilir. Savaş salt İsrail ve İran arasında kontrolsüz gelişseydi çok daha büyük felaketler meydana gelebilirdi. Nükleer benzeri risklerden bahsettiğimiz açık. ABD komutasında benzer riskler yok mu ? Elbette var ama operasyonun hedefleri ve planlaması bu riski şu an düşük göstermektedir.
Başkan Trump tarafından dört hafta telafüz edildi. Son günlerde daha da kısa sürebileceği beyan edildi. On iki gün savaşında altını çizdiğimiz gibi geçen yüzyıl İsrail Arap savaşlarıyla geçti. İçinde bulunduğumuz yüzyıl İsrail – iran savaşlarının çeşitli varyasyonlarıyla geçebilir.
Kısa vadede rejim değişikliği hedefine rastlanmamaktadır. İran’ın askeri , ekonomik ve politik olarak sınırlandırıldığı bir operasyonla karşı karşıya olunduğu rahatlıkla söylenebilir. Açıklamalar da bunu doğrulamaktadır.
ABD şimdi İran’ı ”fifty fifty ” e razı etmeye çalışmaktadır. Operasyonun amacı bu. Bu sonuç için bir iki ayda ortaya çıkabilir. İran ‘da buna razı olabilir. Merkantilist politikalar ve Bazaar hesapları orta yolu her zaman yada sanıldığından kısa ve ani bulabilir.
Bizler demokrasinin insan haklarına dayalı hukuk düzeninin ve barışın önemini bir kez daha idrak ediyoruz. Bu noktada ısrar etmeliyiz. Kalkan uçaklar yakıtlar füzeler bombalar hepsi yıllardır gizlenen araklanan ekonomizden başkası değil. Yeni faturalar da bizleri bekliyor.